انجمن های علمی دانشجویی و دانشگاه

 انجمن های علمی دانشجویی و دانشگاه

در سند چشم انداز ۱۴۰۴ جمهوری اسلامی ایران یکی از مهم ترین نکات افق ۲۰ ساله کشور کسب جایگاه اول علم و فناوری در بین ۲۵ کشور منطقه‌ آسیای جنوب غرب است. این هدف محقق نمی شود مگر به سه شرط ۱٫ سیاستگذاری صحیح، ۲٫ عزم جهاد علمی، ۳٫ فراهم ساختن بستر مناسب جهت تعامل میان اساتید، دانشجویان و پژوهشگران با این رویکرد مهمترین رکن برای نیل به اهداف تعیین شده، دانشگاه‌ها می‌باشند که یکی از اصلی‌ترین ارکان نظام فکری، معنوی و معرفتی تولید دانش هستند و دانشگاه تمدن ساز افق حرکت دانشگاه‌های ایران برای دهه‌های آینده را رقم می‌زند. انجمن‌های علمی- دانشجویی در این مجموعه‌های ارزشمند به عنوان نهادی خودجوش، پویا، با انگیزه و مستقل از سویه‌های حاشیه‌دار و حاشیه‌ساز جهت انجام فعالیت‌های علمی در بدنه دانشجویی به عنوان یک رکن اساسی دانشگاه در راستای تحقق این آرمان تبیین شده شکل گرفته و به عنوان بازوان نیرومند تخصصی در کنار اساتید نقش اساسی در پیشبرد اهداف علمی و توسعه دانش‌های نوین و تخصصی در دانشگاه‌ها دارند. در این رابطه فعالیت بیش از ۶۰۰۰ انجمن علمی دانشجویی در ایران علاوه بر اینکه مبین اهمیت این مجموعه دانشجویی در رشد علمی کشور و ایجاد دانشگاه تمدن ساز است، نشانه بارزی از پویائی، خودجوشی و تعهد علمی و عملی دانشجویان است.

به طور کلی کار انجمنی در دانشگاه ها و مراکز آکادمیک دارای سابقه ای بس طولانی است و می توان آن را همزاد تأسیس دانشگاه ها شمرد. اما فعالیت انجمن علمی دانشجویی به دهه هفتاد در دانشگاه ها و موسسات آموزشی باز می گردد. طبق آمار منتشره از جانب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تعداد ۸۰۰۰ انجمن علمی دانشجویی ثبت شده و تعداد ۶۰۰۰ انجمن علمی دانشجویی فعال در دانشگاه های سراسر کشور مشغول فعالیت هستند. چندی است که تاسیس اتحادیه های علمی دانشجویی نیز رونق فراوانی گرفته است و تا کنون ۲۲ اتحادیه تاسیس و پیش بینی می شود تا پایان سال ۱۳۹۵ این تعداد به ۳۰ الی ۳۵ اتحادیه برسد.
در کشورهای پیشرفته انجمن های علمی- دانشجویی یک نوع سازمان دانشجویی در دانشگاه شناخته می شوند که بسیار مورد توجه دانشگاه و موسسات قرار می گیرند چون انجمن های علمی دانشجویی را به عنوان یکی از مهم ترین کانون های علمی و تاثیرگذار بر آموزش دانشجویان به حساب می آورند و معتقدند که اساسا برای گسترش علم و گسترش پرسش هایی که منجر به پاسخ ها و پیشرفت های علمی می شود، تجمع ها و ارتباطات علمی ضروری است.
انجمن های علمی دانشجویی به عنوان بزرگترین تشکل دانشجویی فعال در دانشگاه اهداف شان را براساس دغدغه‌های دانشجویان، گروه‌های علمی، دانشگاه‌ها و نظام آموزش عالی تنظیم می‌کنند و می‌توان گفت که تنها تشکل دانشجویی فعال دانشگاه هستند که همواره همگام با اهداف عالی در حرکت بوده‌اند. هدف هر انجمنی علاوه بر آموزش‌های لازم به دانشجو کمک به پیشبرد اهداف دانشگاه است. یعنی علاوه بر اینکه دانشجویانی که عضو انجمن علمی دانشجویی می شوند تمرین کارگروهی می‌کنند و آموزش های لازم را می بینند، یک محیط جمعی فراهم می شود که دغدغه آنها موضوع آن علم و آن دانشگاه است.
به طور کلی می توان سه هدف اساسی برای تشکیل انجمن ها برشمرد.
۱٫ کمک به دانشگاه‌ و گروه در پیشبرد اهداف عالی
۲٫ آموزش مهارت های لازم به دانشجویان
۳٫ تلاش برای رفع نواقص دانشگاه در آموزش دانشجویان

در کل می توان گفت دانشگاه و نظام آموزشی به تنهایی نمی توانند دانش آموختگان متخصص و توانمند تربیت کنند و باید جنبش های دانشجویی از درون دانشگاه به نظام آموزشی دانشگاه کمک کنند. اصولاً انجمن های علمی دانشجویی قالبی است که از طریق آن می توان تجمع های علمی را سازمان دهی کرد و دانشجویان یک رشته را در یک کانون مشخص جمع نمود.
از جمله مزایای فعالیت در انجمن های علمی ایجاد اعتماد به نفس، حمایت از حداقل توانمندی ها، زمینه سازی برای انجام کارهای علمی هر چند کوچک، فرهنگ سازی و به‌ویژه ایجاد فرهنگ علمی، کشف استعدادهای دانشجویی، ایجاد فضای نشاط، قراردادن دانشجو در سیر هدف اصلی آموزش عالی، ایجاد روحیه کار گروهی و جمعی است. بنابراین دانشگاه‌ها باید به دانشجویان و انجمن های علمی دانشجویی اعتماد کنند. اعتماد دانشگاه و موسسات آموزشی به فعالیت دانشجویی موجبات رشد و تعالی دانشگاه را فراهم ساخته و دانشگاه و نظام علمی کشور را در مسیر تعالی و رشد یاری می کند. بنابراین از وزیر محترم علوم، تحقیقات و فناوری تقاضامندیم که همواره پشتیبان انجمن‌های علمی دانشجویی بوده و در این مسیر انجمن های علمی دانشجویی را به عنوان یک بازوی توانمند در دانشگاه‌ها بشناسند و بشناسانند.

 *برگرفته از سخنان مهدی رحمانی دبیر ادکا و دبیر شورای دبیران انجمن های علمی دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی در جلسه دیدار نمایندگان تشکل های دانشجویی با وزیر محترم علوم، تحقیقات و فناوری

مهدی رحمانی

دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تهران

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. متقاضی دکتری گفت:

    بسیار عالی بود جناب رحمانی، فقط لطفا در مورد مصاحبه های دکتری هم بنویسید میدانید که چقدر سخت گذشت به همه
    با آرزوی توفیق روز افزون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *